1 mei anders dan anders? | Het edito van de Voorzitter en Ondervoorzitter

12/05/2021

Een jaar geleden schreven we al dat het een uitzonderlijke 1 mei zou worden. Een 1 mei in lockdown, een 1 mei met enkel online-vieringen. Een 1 mei waarop we ‘s avonds applaudisseerden voor de helden van elke dag. Een 1 mei waarop iedereen vol lof was voor de werknemers die het land draaiende hielden.

Welke balans maken we op uit het afgelopen jaar?

Een jaar later is de pandemie er nog steeds. Het kapitalistisch systeem gedraagt zich cynischer en kwalijker dan ooit. Of wat moeten we denken van de farmaceutische bedrijven die zelf de schaarste aan vaccins in stand houden, hoewel ze heel wat overheidssubsidies kregen om hun vaccins te ontwikkelen?

Een jaar later krijgt het zorgpersoneel geen applaus meer. In sommige ziekenhuizen krijgen ze zelfs verwijten naar hun hoofd. Toch staan zij nog steeds in de frontlinie en hebben ze het bij elke opstoot van de crisis opnieuw even moeilijk om te blijven functioneren. Het zijn werknemers die tot het uiterste gaan om elke dag opnieuw moedig de uitdagingen van deze gezondheidscrisis aan te gaan. Ook de werknemers van de handel ondergaan agressie terwijl net zij er gedurende deze hele periode voor hebben gezorgd dat het de bevolking nooit aan iets ontbrak aangezien de supermarkten altijd open bleven!

Al meer dan een jaar lang krijgen de bedrijven overheidssteun om het hoofd boven water te houden.

Het is inderdaad zo dat de werknemers via corona-werkloosheid tijdens de crisis hun inkomen (deels) hebben kunnen behouden. We mogen wel niet vergeten dat die werknemers tijdens die werkloosheid een deel van hun koopkracht hebben verloren... Al die tijd hebben de werkgevers kunnen besparen op lonen en ontslagvergoedingen. Zij hebben een formidabel instrument voor flexibiliteit gekregen waarmee ze hun arbeidskrachten ook bij zich hebben zodra de economie weer aantrekt. De corona-werkloosheid is in de eerste plaats steun voor bedrijven. Dat mogen we niet vergeten!

2021 is ook een jaar van interprofessionele onderhandelingen (het IPA). In tijden van crisis eisen stellen - of erger nog, staken - wordt gezien als onverantwoordelijk door de werkgevers en door de rechtervleugel die hen al jaren in een zetel zet.

Maar neen, we zijn niet onverantwoordelijk! De rijken worden steeds rijker. De armen worden steeds armer en talrijker. Onze samenleving en de coronacrisis hebben dit alleen maar versterkt.

De werknemers hebben het land rechtgehouden en doen dat nog steeds. Méér zelfs nog tijdens de pandemie. De reactie van de werkgevers? Pure minachting als het erop aankomt om een solidariteitsakkoord - wat het IPA toch is - te sluiten.

Wij zijn niet onverantwoordelijk.

Onze eisen zijn nochtans eenvoudig en rechtvaardig. Zijn we onverantwoordelijk als we vragen naar:

Betere eindeloopbaanregelingen. SWT met vlottere toegangsvoorwaarden (leeftijd, loopbaan en beschikbaarheid op de arbeidsmarkt) en hetzelfde voor tijdskrediet ‘eindeloopbaan’. Dit is erg belangrijk, zeker bij herstructureringen van bedrijven. Eindeloopbaanregelingen zijn vaak sociale schokdempers die naakte ontslagen voorkomen. Werkgevers weten dit, maar hun standpunt is puur dogmatisch!
Vrije loononderhandelingen in de sectoren. Is het niet normaal om uit de marge van 0,4% te kunnen stappen in sectoren die van de crisis geprofiteerd hebben? Is de sector niet de plaats waar dit debat kan plaatsvinden? Het is de plaats waar solidariteit het best kan spelen en waar de economische realiteit van de bedrijven het best gekend is. De werkgevers tonen momenteel hun minachting voor een cruciaal niveau van ons sociaal overleg: de sector. Dit neigt naar een gevaarlijke poging om ons sociaal model af te breken.
Een substantiële verhoging van het interprofessioneel minimumloon dat al meer dan 10 jaar niet meer verhoogd werd.
Een collectieve arbeidsduurvermindering. Dit jaar vieren we de honderdste verjaardag van de 8-urige werkdag (zie onze film hierover). Is het in tijden van crisis en toenemende digitalisering niet gegrond om na te denken over een nieuwe CADV die de werkloosheid met haar vele problemen gedeeltelijk zou oplossen?

Is het logisch dat dossiers zoals de gelijkstelling van periodes van corona-werkloosheid voor de jaarlijkse vakantie of voor de eindejaarspremie niet opgelost raken? Is het logisch dat de maximumbedragen van het sluitingsfonds (dat de werknemers in plaats van de werkgever vergoedt bij een faillissement) ook al jaren onveranderd blijven, waardoor werknemers in de ellende terechtkomen doordat ze een deel van hun sociaal passief verliezen?

Zijn wij onverantwoordelijk? NEE, wij vragen gewoon dat het sociaal overleg centraal komt te staan. Het leven van de werknemers en de uitkeringstrekkers is niet op pauze gezet. De behoeften zijn nog steeds dezelfde.

Is er toch nog iets positief? Het akkoord over de verdeling van de welvaartsenveloppe. Wel zes maanden te laat omdat de werkgevers niet vooruit wilden ... Het was een triest spelletje marchanderen. Ook hier hebben ze de meest kwetsbaren van onze samenleving gegijzeld.

De werknemers hebben recht op meer en beter

De laatste weken lezen we zowat overal dat de werknemers respect verdienen, een beter loon verdienen, vanalles verdienen...

Nee, wij verdienen het niet, we hebben er RECHT op!

Werknemers zijn geen kanonnenvlees of pionnen die naar willekeur op het schaakbord verplaatst kunnen worden. Wij hebben recht op een interprofessioneel akkoord. Wij hebben recht op ons deel van de koek, wij hebben recht op respect. De werkgevers werden tijdens de crisis geholpen, niemand had daar een probleem mee.

Vandaag moet het IPA ervoor zorgen dat we de werknemers een wederdienst kunnen bewijzen.

1 mei is de gelegenheid om zowel de regering (die nu het IPA-dossier in handen heeft) als de werkgevers eraan te herinneren dat wij allesbehalve onverantwoordelijk zijn. En dat het tijd is om het sociaal overleg zijn rol te laten spelen door het IPA behoorlijk in te vullen.

Onze ambitie is dat de post-coronasamenleving gebouwd wordt op solidariteit, op de bestrijding van ongelijkheden, op een betere verdeling van de rijkdom. Het afsluiten van een IPA die naam waardig moet één van de hoekstenen van die samenleving zijn.

Vergeten we nooit dat wie wind zaait, ook storm zal oogsten ...