Eindejaarspremie

Door: Marc Verboom | Op: 30/12/2002

Heel wat bedienden krijgen op het einde van het jaar een extraatje in de vorm van een eindejaarspremie of dertiende maand. Wie heeft er recht op en over welk bedrag gaat het ?

Er bestaat geen wettelijke basis voor de eindejaarspremie. De betaling van een eindejaarspremie wordt bepaald door :
  • een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO);
  • de individuele arbeidsovereenkomst;
  • het arbeidsreglement;
  • het gebruik.
In de meeste sectoren (paritair comitÚ) is er een CAO afgesloten die de betaling van een eindejaarspremie voorziet en de modaliteiten ervan vastlegt. De toekenningsvoorwaarden, de berekeningswijze en het tijdstip van betaling verschillen bijgevolg van sector tot sector.

Indien dit niet het geval is kan het recht op een eindejaarspremie zijn vastgelegd in de individuele arbeidsovereenkomst, in het arbeidsreglement of volgens het gebruik (ook wel verworven recht genoemd). In dit laatste geval moeten 3 voorwaarden vervuld zijn : het voordeel moet bestendig, vast en algemeen zijn.


1. wie betaalt en wanneer?

De eindejaarspremie moet in de meeste gevallen in december rechtstreeks door de werkgever worden uitbetaald.

In sommige gevallen wordt de eindejaarspremie betaald via een sectoraal Fonds voor Bestaanszekerheid dat gespijsd wordt met bijdragen van de werkgevers van de sector. Dit is het geval in de sector van de uitzendarbeid (PC 322) en de sector van de kappersbedrijven en schoonheidszorgen (PC 314). In deze sectoren ontvangt de werknemer in december een tewerkstellingsattest van de werkgever. Via de vakbond wordt de premie uitbetaald in de loop van het eerste kwartaal van het volgende jaar.


2. wie heeft recht ?

De toekenningsvoorwaarden zijn sectoraal vastgelegd in functie van :
  • de anciŰnniteit in de onderneming (in vele gevallen ten minste 6 maanden);
  • in dienst zijn op het ogenblik van uitbetaling van de eindejaarspremie;
  • pro rata in geval van in dienst treding of ontslag in de loop van het jaar (meestal niet indien zelf ontslag genomen of in geval van ontslag om dringende reden);
  • de effectief gewerkte dagen tijdens het jaar (vakantie, ziekte, bevallingsrust, ... kunnen evenwel gelijkgesteld zijn met arbeidsdagen);
  • het arbeidsregime (pro rata voor deeltijdse werknemers).
Raadpleeg eventueel het BBTK secretariaat voor meer uitleg over de juiste modaliteiten in jouw sector of paritair comitÚ.


3. hoeveel ?

Het bedrag van de premie kan een vast bedrag of een zogenaamde dertiende maand zijn. Het bruto bedrag van de eindejaarspremie is in dit geval gelijk aan het bedrag van het maandloon (meestal van november of december). Deze regel is van toepassing in de meerderheid van de sectoren of paritaire comitÚs.

In bepaalde sectoren is het bedrag van de eindejaarspremie een percentage van het jaarloon. Dit is het geval in de reeds hoger genoemde sectoren van de uitzendarbeid (PC 322) en de kappersbedrijven en schoonheidszorgen (PC 314).

Tenslotte kennen de sectoren gezondheidszorgen (PC 305), gezins- en bejaardenhulp (PC 318) en de opvoedingsinstellingen (PC 319) een gecombineerd systeem. De eindejaarspremie bestaat uit een vast forfaitair bedrag aangevuld met een % berekend op het bruto jaarloon.

In elk geval wordt het resultaat eventueel nog geproratiseerd in functie van de prestaties en de gelijkstellingen.

Er dient opgemerkt te worden dat ook eindejaarspremie moet betaald worden op het variabel loon (overuren, premies, commissieloon, ...). Hiervoor wordt het gemiddelde genomen van de voorgaande 12 maanden.

Raadpleeg eventueel het BBTK secretariaat voor meer uitleg over de juiste berekeningswijze in jouw sector of paritair comitÚ.


4. hoeveel hou je netto over ?

Wanneer het brutobedrag van de eindejaarspremie, rekening houdend met alle bepalingen en voorwaarden (zie hierboven), vastgesteld is, dient de RSZ en de bedrijfsvoorheffing hierop te worden ingehouden.

De RSZ bijdrage voor de bedienden bedraagt 13,07% van de bruto premie.

De eindejaarspremie is onderhevig aan een speciaal tarief van bedrijfsvoorheffing. Er wordt rekening gehouden met het bruto belastbaar jaarinkomen (= belastbaar maandloon x 12). Binnen bepaalde grenzen kan je vermindering krijgen in functie van het aantal kinderen ten laste. Tenslotte wordt de eindejaarspremie mee opgenomen in de maand- en kwartaalbasis voor de berekening van de bijzondere bijdrage voor de sociale zekerheid.

« nieuws overzicht | meer uit deze rubriek