Het bediendecontract in gevaar!

Door: Marc Verboom | Op: 09/04/2009

Werknemers zijn het slachtoffer van de crisis en niet de oorzaak

Hoe reageren de werkgevers ten aanzien van de crisis?

De crisis slaat volop toe. De werknemers delen dan gewoonlijk heel snel in de klappen. Na de maatregelen van het Generatiepact, de manoeuvres en aanvallen op de index, de totale flexibiliteit en de alsmaar hogere werkdruk die wordt opgelegd, gaan de werkgevers nog een stap verder ...

De werkgevers zeggen dat ze ontslagen van bedienden en kaderleden willen vermijden en vinden dat dit best kan door hals over kop de economische werkloosheid voor bedienden en kaderleden in te voeren. Als de werkgevers beweren op te komen voor de belangen van de bedienden en kaderleden kunnen wij maar beter op onze hoede zijn. Economische werkloosheid leidt onmiddellijk tot een daling van de loonkost en daar gaat het bij de werkgevers om. Zij hebben voor hun plan al veel energie gestoken in het overtuigen van de politieke verantwoordelijken. Een campagne die helaas al succes lijkt te hebben als we goed luisteren en lezen.

Wat is economische of tijdelijke werkloosheid?

Voor arbeiders is het mogelijk om de arbeidsovereenkomst te schorsen wegens economische redenen. Voor bedienden is dat momenteel wettelijk niet mogelijk.

In de huidige regeling voor arbeiders is het de werkgever die bepaalt of er economische redenen zijn. De procedure is snel, eenvoudig én goedkoop. Maar niet goedkoop voor de getroffen arbeiders. Gedurende de dagen van economische werkloosheid ontvangt de arbeider immers geen loon. Hij of zij ontvangt een werkloosheidsuitkering van de RVA. Bovenop de werkloosheidsuitkering betaalt de werkgever in bepaalde sectoren en bedrijven, maar zeker niet overal, een aanvullende vergoeding als gedeeltelijke compensatie voor het inkomensverlies.


Een fout en éénzijdig debat

In tegenstelling tot de werkgevers denken wij als bediendevakbonden niet dat de invoering van de economische werkloosheid hét antwoord bij uitstek is. Laat staan een dringend wondermiddel.

We hebben duidelijk laten verstaan dat wij bereid zijn om de globale discussie te voeren over de harmonisering van de statuten van arbeiders en bedienden. Meer dan de werkgevers zijn wij voorstander van het wegwerken van de onrechtvaardige verschillen. De veel te lage opzeggingstermijnen voor de arbeiders moeten absoluut verhoogd worden, de carensdag (= geen loon op de eerste dag ziekte) moet afgeschaft worden, de regelgeving over de proefperiode, het gewaarborgd loon en het vakantiegeld moet geharmoniseerd worden.

De werkgevers zeggen nu wel dat ze dit debat dit jaar willen voeren maar dat nu eerst de economische werkloosheid voor de bedienden en kaderleden moet geregeld worden. We kopen geen kat in een zak. En het zijn niet alleen de werkgevers die de timing en de kalender van het overleg kunnen bepalen ...


Wie gaat dat betalen?

Vermits er geen loon moet worden betaald op de dagen van economische werkloosheid houdt het systeem een onmiddellijke besparing voor de werkgevers in. Zij zijn dus de winnaars.

De RVA moet werkloosheidsuitkeringen betalen én de werkloos gestelde werknemer verliest inkomen. De RVA dat zijn wij allemaal die sociale bijdragen betalen. Dus de werknemers zijn dubbele verliezers.

De RVA begroting voorzag 430 miljoen euro in 2009 voor het stelsel van economische werkloosheid. Op basis van de meest recente cijfers wordt die kost al geschat op 821 miljoen euro omdat er een verdubbeling is van de economische werkloosheid bij de arbeiders. En gevreesd mag worden dat het nog veel meer zal zijn. Een uitbreiding van het systeem naar de bedienden en kaderleden wordt geschat op minstens 150 miljoen euro voor bijkomende werkloosheidsuitkeringen.

Op de vraag wie dat gaat betalen is het antwoord van de werkgevers vrij simpel: zij niet.

Wie dan wel? Toch niet alweer de werknemers? Zij gaan er bij economische werkloosheid al financieel op achteruit. Het kan dus niet dat zij voor de kosten moeten opdraaien via nieuwe RSZ-bijdragen of via de belastingen.


Wat willen de (bediende)vakbonden?

Vooreerst willen we dat de discussie over de economische werkloosheid niet los wordt gezien van de discussie over de harmonisering van de statuten van arbeiders en bedienden. In de eerste plaats dus een serieuze verhoging van de opzeggingstermijnen voor de arbeiders.

Ten tweede zeggen wij dat een loutere beslissing tot invoering van de economische werkloosheid voor bedienden en kaderleden zonder goede afspraken en onderhandelde voorwaarden onaanvaardbaar is.

Dat zeggen wij aan de werkgevers, maar ook aan de regering.

In het kader van een ernstig overleg over de harmonisering van de statuten eisen wij in verband met de mogelijke invoering van de economische werkloosheid voor de bedienden en kaderleden een stevige omkadering van de toepassingsvoorwaarden, te onderhandelen op sectoraal en bedrijfsvlak. Via dit overleg willen wij de volgende punten gerealiseerd zien:
  • geen veralgemening van het systeem voor alle bedienden en kaderleden (niet alle functies zijn in dezelfde mate betrokken bij eventueel afnemende activiteit);
  • geen automatische invoering die alleen door de werkgever beslist wordt;
  • inspraak van de werknemersafvaardiging;
  • een aanvullende vergoeding ter compensatie van het inkomensverlies voor alle getroffen werknemers (bedienden én arbeiders);
  • een beperking van het aantal dagen per werknemer en per bedrijf;
  • een voorafgaandelijke recuperatie van overuren en dus een tijdsregistratie.

Als er economische werkloosheid voor de bedienden en kaderleden zou komen moet dit bovendien garanties inzake werkzekerheid inhouden en dus geen afdankingen tijdens de periode van economische werkloosheid. Als de werkgevers het menen dat het vermijden van ontslagen hun belangrijkste motief is zijn die garanties de beste manier om dat te bewijzen.

Cruciaal bij dit alles is ook dat er garanties komen voor de financiering van de extra uitgaven en verminderde inkomsten van de sociale zekerheid via bijzondere werkgeversbijdragen en/of via een heffing op kapitaal.

« nieuws overzicht | meer uit deze rubriek