Het Generatiepact blijft onaanvaardbaar

Door: Marc Verboom | Op: 29/11/2005

De bediendenvakbonden blijven acties voeren tegen het zogenaamde "Generatiepact". Wij willen wezenlijke verbeteringen. Wij hebben concrete voorstellen.

Zogezegd om de dure vergrijzing van de bevolking op te vangen, heeft de regering begin oktober een reeks maatregelen goedgekeurd waarmee ze oudere werknemers langer aan het werk wil houden en de werknemers die het slachtoffer worden van herstructureringen onder druk wil zetten.

Na de massabetoging van 28 oktober heeft de regering de tekst licht bijgestuurd, maar dit gebeurde éénzijdig en zonder diepgaande verbeteringen aan te brengen. Onze beoordeling blijft dus negatief.

Wij gaan niet akkoord met maatregelen die geen degelijk perspectief bieden voor jongeren, die de oudere werknemers bestraffen en die in het bijzonder de bedienden en de vrouwen discrimineren.

Wij eisen duidelijke engagementen vanwege de regering en de werkgevers. En wij formuleren tegelijk concrete voorstellen.

HET GENERATIEPACT MOET BIJGESTUURD WORDEN

Brugpensioen

In de ogen van de regering ben je maar beter geen vrouw en heb je maar beter geen hogere studies gedaan ...

Tegen 2012 en te beginnen vanaf 2008 wil de regering de vereiste loopbaanvoorwaarden om in het algemeen brugpensioenstelsel te kunnen stappen, gevoelig verhogen.

Een langere loopbaan eisen om op brugpensioen te kunnen gaan, bestraft vooral 2 specifieke categorieën van werknemers.

Allereerst de vrouwen. Statistieken bewijzen immers dat vrouwen vaker dan mannen gebruik maken van deeltijds werk, loopbaanonderbreking en tijdskrediet. Vandaag hebben ze het dus al vrij moeilijk om de vereiste loopbaanvoorwaarde te bewijzen. Wanneer deze loopbaanvoorwaarde in 2008 nog opgetrokken wordt, zullen ze haast niet meer op brugpensioen kunnen gaan (niet op 58 jaar en niet op 60 jaar). Vooral deeltijds werkende vrouwen worden het slachtoffer. Hun loopbaanjaren worden immers berekend naar rato van hun arbeidsduur. Grosso modo wordt 1 jaar halftijds werken voor de berekening van de loopbaan voor het brugpensioen meegerekend voor een half jaar.

Een tweede categorie die het slachtoffer is van discriminatie zijn de werknemers die verder hebben gestudeerd met het oog op een hogere scholing en die pas na de leeftijd van 20 jaar op de arbeidsmarkt terchtkomen. Aangezien het aantal vereiste loopbaanjaren voor het algemeen stelsel opgetrokken wordt zullen de meeste werknemers met hogere studies nog nauwelijks toegang kunnen krijgen tot het brugpensioen op 58 jaar en zelfs op 60 jaar.

Er bestaat wel degelijk een alternatief voor deze onaanvaardbare maatregelen, namelijk een uitbreiding van de "gelijkgestelde periodes" (de periodes waarin men niet werkt maar die wel in aanmerking worden genomen bij de berekening van de vereiste loopbaanduur om op brugpensioen te kunnen gaan).

Wij willen :

  • dat het aantal "gelijkgestelde jaren" in aanmerking worden genomen bij de berekening van de loopbaan wordt verhoogd;
  • dat de loopbaan en gelijkgestelde periodes in aantal dagen en niet langer in aantal jaren wordt uigedrukt (de berekening in dagen zal de deeltijdse werknemers minder benadelen);
  • dat de gelijkgestelde periodes in een menu worden geplaatst waar niet enkel de jaren werkloosheid en onvrijwillig deeltijds werk, de periodes van tijdskrediet en loopbaanonderbreking in zitten, maar ook de studiejaren na de leeftijd van 20 jaar.

 

Herstructureringen

Door de mogelijkheden tot het brugpensioen te beperken zullen de maatregelen van de regering zich tegen de jongeren keren.

De voorstellen van de regering omtrent de herstructureringen blijven een aantal problemen opleveren.

Eerste probleem : de huidige brugpensioenleeftijden bij herstructurering (50, 52 of 55 jaar) blijven behouden, maar de werknemer zal die leeftijd voortaan effectief moeten bereikt hebben op het ogenblik dat de herstructurering wordt aangekondigd. Momenteel moet de brugpensioenleeftijd bereikt worden tijdens de looptijd van de CAO brugpensioen. Die kan 2 jaar bedragen vanaf het einde van de informatie- en consultatieperiode. Deze maatregel zal het in werkelijkheid moeilijker maken om met brugpensioen te gaan.

Tweede probleem : de verplichting voor de 45-plussers om deel te nemen aan de tewerkstellingscel die wordt opgericht voor de herplaatsing van de werknemers die ontslagen worden ten gevolge van een herstructurering. De deelname aan de tewerkstellingscel is verplicht voor alle werknemers ouder dan 45 jaar. Op straffe van sanctie (verlies van het recht op brugpensioen of het recht op werkloosheidsuitkeringen). De vergoeding die maandelijks wordt uitbetaald aan de werknemers die deelnemen aan de tewerkstellingscel is echter samengesteld uit ... de verbrekingsvergoeding waarop een ontslagen werknemer recht heeft (en die nu in één keer moet worden uitbetaald). Dit betekent dat de ontslagen werknemer zijn verplichte deelname aan de tewerkstellingscel betaalt met zijn eigen in maandelijks uitbetaalde verbrekingsvergoeding.

Deze maatregel vormt een ernstige bedreiging van het bediendenstatuut en de opzeggingstermijnen voor de bedienden. De verbrekingsvergoeding is immers een verschuldigd bedrag binnen het bediendenstatuut en mag niet afhangen van het al dan niet deelnemen aan een tewerkstellingscel.

Derde probleem : werknemers in brugpensioen als gevolg van een herstructurering zouden tot de leeftijd van 58 jaar beschikbaar moeten blijven, ook na een lange loopbaan of een zwaar beroep. En de opgelegde sancties zouden zelfs zwaarder zijn dan de momenteel van toepassing zijnde sancties voor oudere werklozen.

Deze maatregel is zogezegd geïnspireerd op het "Scandinavisch model". Maar de Belgische arbeidsmarkt is niet identiek aan die in de Scandinavische landen (lage werkloosheid, grotere steun bij het zoeken naar werk, ...). Bovendien is het geweten dat de werkgevers over het algemeen geen oudere werknemers willen.

Wie zal het slachtoffer worden van een beperking van de brugpensioenmogelijkheden voor oudere werknemers in een bedrijf in herstructurering? De jongeren uiteraard !!! Zij zijn immers het "goedkoopst" te ontslaan. En nu dat de werkloosheidsgraad al zo hoog is. Om dit te vermijden pleiten wij voor altenatieve voorstellen.

Wij willen :

  • dat de lijst van werknemers die in aanmerking komen voor het brugpensioen opgesteld wordt op het ogenblik dat het sociaal plan wordt vastgelegd (en niet wanneer de herstructurering wordt aangekondigd);
  • dat de bij ontslag verschuldigde verbrekingsvergoeding onmiddellijk na het opstellen van het sociaal plan wordt uitbetaald (dus voor de instap in de tewerkstellingscel);
  • dat elke ontslagen werknemer de keuze krijgt om al dan niet deel te nemen aan de tewerkstellingscel;
  • dat de begeleidingsmaatregelen gelden voor alle ontslagen werknemers, ook voor de jongeren;
  • dat de verplichting voor de bruggepensioneerden om beschikbaar te blijven op de arbeidsmarkt niet meer geldt na de brugpensioenleeftijd.

 

Jongerentewerkstelling

Om de sociale zekerheid te kunnen financieren en de pensioenen en andere uitkeringen betaalbaar te houden is er nood aan meer werkgelegenheid. Maar het is niet door de oudere werknemers te bestraffen dat we meer banen gaan creëren. En zeker niet onder de jongeren waarvan er bijna 150.000 werkloos zijn. De regering stelt als belangrijkste maatregel voor de tewerkstelling van jongeren een vermindering van de sociale bijdragen op de jongerenbanen voor. Maar er zijn al jarenlang heelwat bijdrageverminderingen "voor de werkgelegenheid" doorgevoerd (méér dan 5 miljard euro in 2005) zonder dat dit noodzakelijk aan de tewerkstelling werd gekoppeld. En als de werkloosheid daardoor verminderd was zouden we het wel weten ...

Wij willen :

  • dat de lastenverlagingen in de social profit omgezet worden in nieuwe jongerenbanen (in het kader van de sociale Maribel);
  • dat werknemers in tijdskrediet of met een zogenaamde landingsbaan (vanaf 50 of 55 jaar) verplicht vervangen worden;
  • dat er controle wordt uitgeoefend op het werkgelegenheidsbevorderende gebruik van de bijdrageverminderingen en fiscale vrijstellingen voor de bedrijven.

De werkgevers moeten over onze eisen onderhandelen

De regering voorziet een aantal materies die tussen werkgevers en vakbonden moeten worden onderhandeld, maar plaatst deze wel binnen een kader. Wij willen over een aantal punten die van groot belang voor de werknemers zijn meteen en zonder keurslijf kunnen onderhandelen :

  • de zogenaamde gelijkgestelde periodes moeten worden uitgebreid en in dagen (niet in jaren) worden uitgedrukt. Om de deeltijdse werknemers niet langer te bestraffen.
  • het menu van de gelijkgestelde dagen moet worden uitgebreid. Naast de werkloosheid, het onvrijwillig deeltijds werk, het tijdskrediet en de loopbaanonderbreking moeten hier ook de studiejaren na de leeftijd van 20 jaar in opgenomen worden. Om de mensen met hogere studies niet langer te bestraffen.
  • het tijdskrediet moet aan een vervangingsplicht worden gekoppeld (wetende dat het tijdskrediet vanaf 50 jaar meestal definitef is = landingsbaan). Om banen vrij te maken voor jongeren.
  • de zware beroepen (die brugpensioen op 58 jaar mogelijk maken) moeten worden bepaald op basis van criteria die verder gaan dan ploegenwerk en lange loopbanen. Tal van beroepen dienen als zwaar te worden beschouwd, bijvoorbeeld omwille van de flexibiliteit in de arbeidsorganisatie of omdat er gebruik wordt gemaakt van variabele uurroosters.
  • de band tussen patronale lastenverlagingen en jobcreatie moeten worden gecontroleerd. Om te vermijden dat lastenverlagingen gebruikt worden voor het opdrijven van de bedrijfswinst.

Op donderdag 8 december zal het gemeenschappelijk vakbondsfront van de bedienden deelnemen aan de sensibiliseringsacties, die de vorm van sectorale algemene stakingsacties kunnen aannemen, over een eisenbundel gericht aan de werkgevers en de regering omtrent :

  • de herstructureringen;
  • de gelijkstellingen van de inactiviteitsperiodes voor de berekening van de vereiste loopbaan voor het brugpensioen;
  • de definiëring van de "zware beroepen";
  • de verplichte vervanging gekoppeld aan het tijdskrediet.

« nieuws overzicht | meer uit deze rubriek